بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
740
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ و آنچه ممزوج و مخلوط ميسازند با رحيق از چشمهء تسنيم است در بعضى نسخ تفسير على بن ابراهيم نوشته شده كه « تسنيم هو مصدر سنمه اذا رفعه لانها ارفع شراب اهل الجنة او لانها تأتيهم من فوق » و اين عبارت در تفسير فخر رازى نيز مذكور است ليكن در آنجا چنين است كه « لانها ارفع شراب فى الجنة » يعنى تسنيم مشتق از سنم بمعنى رفع است پس محتمل است كه آن چشمه را تسنيم گفته باشند از جهت رفعت شأن آن يا از جهت آنكه آب آن چشمه از طرف بالا فرو ميريزد چنانچه بعضى گفتهاند كه آن چشمهايست كه از سقف عرش روان گشته ببهشت ريزد عَيْناً منصوب بمدح است بتقدير اعنى عينا يعنى ميخواهم من از آن تسنيم چشمهاى را كه در بهشت يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ ميآشامند آن را نزديكان بارگاه احديت « و فى تفسير على بن ابراهيم المقربون و هم آل محمد عليهم السلام يقول اللَّه السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ رسول اللَّه و خديجة و على بن ابى طالب و ذرياتهم تلحق بهم يقول اللَّه أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ ، المقربون يشربون من تسنيم بحتا صرفا و سائر المؤمنين ممزوجا » از ابن عباس منقول است كه « من اشرف شراب اهل الجنة هو تسنيم يشربه المقربون صرفا و يمزج لاصحاب اليمين » و ايضا در تفسير على بن ابراهيم است « يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ و هم رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و امير المؤمنين و فاطمة و الحسن و الحسين و الأئمة عليهم السلام » در تفاسير علمه و خاصه مذكور است كه روزى امير المؤمنين عليه السّلام با چند نفر از مسلمانان به خدمت حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و آله ميرفتند پس جمعى از منافقان بطريق سخريه و استهزا پيش آمده خنديدند و به چشم و ابرو اشارتها كرده گفتند « رأينا اليوم الاصلع » يعنى ديديم امروز اصلع را يعنى كسى را كه پيش سر او نداشت و مراد ايشان حضرت امير المؤمنين بود زيرا كه آن حضرت متصف به اين صفت بود و بنا برين آن حضرت را انزع نيز ميگفتند كه بمعنى اصلع است و هنوز آن حضرت